Najlepše tvrđave u Srbiji koje bi trebalo posetiti

Objavljeno 31. avgusta 2020.

Bogata istorija naše zemlje obezbedila joj je i neke od najvećih turističkih atrakcija u današnje vreme. Veličanstvene tvrđave u Srbiji koje su opstale uprkos vekovima obeleženim ratovima i razaranjima, privlače pažnju kako domaćih, tako i stranih turista.

Na teritoriji naše zemlje su još od antičkog doba građena fascinantna utvrđenja, a osim toga što su važni istorijski spomenici, tvrđave Srbije ostavljaju bez daha i svojom lepotom. Za mnoge od njih možemo slobodno reći da podsećaju na lokacije koje se mogu videti u najboljim svetskim filmovima i serijama.

Ukoliko želite da osetite atmosferu srednjovekovnih gradova, nije vam potreban pasoš. Na vama je da odvojite vreme za obilazak svoje zemlje, a mi vam predstavljamo najlepše tvrđave u Srbiji koje bi obavezno trebalo da posetite.


Kalemegdanska tvrđava


Beogradska tvrđava - Kalemegdan

Ne možemo započeti ovu listu, a da na prvom mestu ne istaknemo simbol prestonice, kao i cele Srbije. Kalemegdanska tvrđava je prva stanica svih turista koji posećuju Beograd, i zaštitni znak razglednica, magneta i ostalih suvenira naše zemlje.

Kalemegdan u Beogradu je najveći i najlepši park ovog grada, koji je izuzetno istorijski značajan zahvaljujući tvrđavi koja gleda na ušće Save u Dunav. Kalemegdanska tvrđava je naziv dobila spajanjem turskih reči kale (grad, odnosno tvrđava) i megdan (polje), pa već njeno ime govori o tome da je reč o utvrđenju koje je nekada bilo glavno vojno uporište Beograda.

Tvrđava je podignuta početkom 1. veka kao palisada sa zemljanim bedemima, a potom se tokom vekova razvijala, i menjala svoju funkciju. Beogradska tvrđava je svojevremeno bila i rimski kastrum, vizantijski kastel, srednjovekovna utvrđena prestonica Srpske despotovine i naposletku austrijsko/osmanlijsko artiljerijsko utvrđenje.

Nakon što je Kalemegdanska tvrđava predata Srbima 1867. godine, započelo je i njeno preuređivanje u park. Ovde se danas nalaze i Vojni muzej, Zoološki vrt, Umetnički paviljon ,,Cvijeta Zuzorić”, Zavod za zaštitu spomenika kulture, kao i veliki broj sportskih igrališta i ugostiteljskih objekata, zajedno sa dečijim zabavnim parkom.

Zahvaljujući pogledu koji posetiocima nudi tvrđava Kalemegdan Beograd se može pohvaliti jednim od najlepših vidikovaca u Evropi. Pogled ka Velikom ratnom ostrvu i stavama Save i Dunava nalazi se na velikom broju fotografija turista, a Beograđani ga posebno obožavaju.


Petrovaradinska tvrđava


Petrovaradinska tvrđava - simbol Novog Sada

Što je Kalemegdan Beogradu, to je za Novi Sad Petrovaradin. Uz fantastičan pogled na reku Dunav Petrovaradinska tvrđava predstavlja jednu od najlepših lokacija u Vojvodini, koja je izuzetno posećena tokom cele godine, a pogotovo tokom toplijih meseci.

Na mestu gde se danas nalazi Petrovaradin tvrđava, postojala su i ranije vojna utvrđenja, pa se smatra da je istorija ovog lokaliteta duga preko 200 hiljada godina. Današnju tvrđavu izgradili su Austrijanci u periodu od 1692. do 1780. godine, a razlog je bila blizina granice sa Otomanskim carstvom i opasnost od Turske.

Petrovaradinska tvrđava je naziv dobila spajanjem tri reči - petra (što na latinskom znači stena), var (mađarska reč za grad) i din (turska reč za veru), pa se ime ove tvrđave prevodi kao - Grad na steni čvrst kao vera. Mnogi je nazivaju i Gibraltar na Dunavu.

Ova tvrđava je sredinom 20. veka proglašena istorijskim spomenikom - demilitarizovana je, ustupljena za civilnu upotrebu i stavljena pod zaštitu države. Najprepoznatljiviji znak Petrovaradina jeste Toranj sa satom, koji je specifičan po tome što velika kazaljka pokazuje sate, a mala minute.

Petrovaradinska tvrđava osim prelepog pogleda nudi mnoštvo sadržaja za posetioce. Ovde se nalazi Muzej i Arhiv Novog Sada, astronomska opservatorija, planetarijum, akademija umetnosti, galerije i ateljei likovnih umetnika, kao i hoteli i restorani, a već 19 godina Petrovaradinska tvrđava predstavlja i sinonim za najpopularniji muzički festival u Evropi – EXIT.


Smederevska tvrđava (FOTO: Nikola Igračev)

Smederevska tvrđava - sedište srpske Despotovine

Nema sumnje da je Smederevska tvrđava, osim toga što je atraktivna, ujedno i najveća turistička i istorijska znamenitost Smedereva, s obzirom na to da je podignuta kao upravno, vojno, crkveno, kulturno i privredno sedište Srpske Despotovine.

Tvrđavu je na ušću Jezave u Dunav podigao sestrić despota Stefana Lazarevića - despot Đurađ Branković. Smederevska tvrđava se prostire na 11 hektara, a sastoji se iz Malog i Velikog grada.

U Malom gradu je smešten dvor despota Đurđa, koji se svrstava u vodena utvrđenja, iako nema temelje u vodi, jer je sa svim strana njome okružen. Ovde se nalazi i kameni zidani bunar, kao i donžon kula, a od Velikog grada ga takođe odvaja vodeni rov.

Veliki grad ima 19 kula, čiji su zidovi slabo očuvani jer je objekat nekoliko puta rušen i obnavljan. Ovde je nekada postojao mitropolijski kompleks u okviru koga su se nalazile i građevine za stanovništvo.

Uz sve čari koji nudi tvrđava Smederevo svojim građanima i poseticima pruža potpun doživljaj srednjovekovnog grada. Za njenu izgradnju bilo je potrebno značajno iskustvo, znanje i umeće majstora, kako domaćih tako i vizantijskih, pa se Smederevska tvrđava smatra najvišim dostignućem srednjovekovnog srpskog vojnog graditeljstva.


Tvrđava Golubački grad

Tvrđava Golubački grad (FOTO: Nikola Igračev)

Golubački grad - najveća atrakcija Dunava

Kada su u pitanju najlepše tvrđave u Srbiji, Golubački grad prema mišljenju mnogih zauzima prvo mesto. Golubačka tvrđava smeštena je na desnoj obali Dunava, na samom ulazu u Nacionalni park,,Đerdap”. Reč je o spomeniku kulture od izuzetnog značaja, poznatom po burnoj istoriji, ali i tome što je danas najpopularnija turistička atrakcija na Dunavu.

Golubac je izgrađen na ostacima nekadašnjeg rimskog carstva, a izuzetno povoljan strateški položaj doveo je do toga da se iskoriste stara utvrđenja i izgrade nova. Tvrđava Golubački grad se u istorijskim izvorima prvi put pominje 1335. godine.

Nije poznato kada se tačno izgradila Tvrđava Golubac, niti ko su bili njeni graditelji, ali određeni stručnjaci procenjuju da njome dominira duh srpskih utvrđenja iz XIII i XIV veka, pa se smatra da je nastala za vreme kralja Dragutina.

Visoke litice Ridana štite Golubački grad sa južne i istočne strane, sa severne ga štiti Dunav, pa je jedina pristupačna upravo zapadna strana. Tokom XIV i XV veka Golubačka tvrđava je postala mesto sukoba Srbije, Mađarske i Turske, i važan pogranični grad.

Nakon obnove tvrđave koja je završena početkom 2019. godine, posetiocima je omogućen ulaz u 4 zone unutrašnjosti tvrđave (različitog nivoa dostupnosti), kao i ture na 3 jezika - srpskom, engleskom i rumunskom. Takođe se može posetiti i Arheološki park, u sklopu koga se nalazi tursko kupatilo, rimska kuća, kao i kutak za posmatranje ptica. Nema sumnje da je Golubac tvrđava koju bi trebalo da poseti svaki stanovnik Srbije, kao i njen gost.


Tvrđava Maglič


Tvrđava Maglič - blago doline Ibra

Na svega 20 kilometara od Kraljeva, smeštena je tvrđava Maglič, koja je opstala uprkos ratovima koji su je zadesili, kao i ustanaka i buna. Može se reći da je tvrđava opstala zahvaljujući svojoj nepristupačnosti, a ona i danas posmatrana odozgo izgleda nedostižno. Ipak, danas se do nje znatno lakše dolazi, pa se može pohvaliti velikim brojem posetilaca.

Istoričari se nisu složili oko toga ko je podigao ovo utvrđenje. Neki smatraju da je to bio Danilo II, koji je bio poznat kao književnik, arhiepiskop, plemić, komandant vojske i ličnost koja je uspela da odbrani Hilandar. Drugi tvrde da je tvrđava Maglič podignuta zahvaljujući Stefanu Prvovenčanom, dok neke činjenice ukazuju da je to učinio Stefan Uroš I.

Osim što je sam nastanak Magliča obavijen velom misterije, mnoge legende se vezuju i za dolinu Ibra, kao i poreklo njenih jorgovana. Bilo kako bilo, reč je o izuzetno atraktivnom delu Srbije, a poseta Magliču obično je deo duhovnog putovanja kroz Srbiju. Prilikom obilaska ove poznate tvrđave Srbije, obično se posećuju i značajni manastiri.


Niška tvrđava

Niška tvrđava (FOTO: Nikola Cvetković)

Niška tvrđava - najočuvanija tvrđava na Balkanu

U samom centru grada Niša, na obali reke Nišave, smeštena je tvrđava koja se smatra najstarijim i najvrednijim spomenikom ovog grada. Niška tvrđava je podignuta na ostacima antičkog i srednjevekovnog utvrđenja, kada je 19. februara 1719. godine sultanovom poveljom odlučeno da se na ovom mestu izgradi jako utvrđenje.

Dužina bedema ove tvrđave iznosi 2100 metara. Masivni zidovi su dobro očuvani, kao i određene kapije - zapadna Beogradska i južna Stambol kapija. Niška tvrđava je, prema mnogima, najočuvanije utvrđenje ovog tipa, ne samo u Srbiji već i na Balkanu. Upravo zbog ovoga se svrstava među najvažnije tvrđave u Srbiji.

Kada su u pitanju svečanosti koje organizuje grad Niš tvrđava je najčešće lokacija održavanja tih događaja. Ovde je smeštena letnja pozornica, a unutar zidina tvrđave se održavaju i Nišvil, Filmski susreti, kao i razni koncerti i kulturne manifestacije.


Ramska tvrđava

Ramska tvrđava (FOTO: Nikola Igračev)


Ramska tvrđava

Oko 28 kilometara severoistočno od Požarevca, nad samom obalom Dunava u malom selu Ram, nalazi se istoimena Ramska tvrđava. Podignuta krajem 15. veka od strane Turaka, predstavljala je važnu stratešku tačku između dva značajna utvrđenja na Dunavu – Smederevske i Golubačke tvđave.

Vekovima potom, Ramska tvrđava je bezuspešno odolevala zubu vremena i vremenskih prilika. Prva i jedina rekonstrukcija tvrđave obaveljena je tek pre nekoliko godina, da bi u martu 2020. godine bila prvi put zvanično otvorena i za turističke posete, predstavljajući jednu novu i izuzetno atraktivnu destinaciju u ovom delu Srbije.

Tvrđava sa koje Dunav izgleda nesaglediv kao Amazon pravo je osveženje u turističkoj ponudi srpskog Podunavlja i Istočne Srbije uopšte.


Tvrđave Srbije su, zajedno sa fascinantnom prirodom, njeno možda i najveće turističko blago. Danas su, nakon brojnih restauracija, ovi objekti veoma pristupačni i prilagođeni turistima, pa ukoliko slobodne dane iskoristite u obilasku istih, sigurno se nećete pokajati!