Aleksandar Fleming | Poreklo naziva uliva

Objavljeno 6. avgusta 2019.

Rubrika posvećena velikanima – domaćim i stranim ličnostima čija su dela, lični i društveni angažman imali civilizacijski značaj, a po kojima imena nose ulice i trgovi širom naše zemlje.

Simbolično, na rođendan, sećamo se onih bez kojih svet ne bi bio isti…


 

Ser Aleksandar Fleming (1881 – 1955) jedan je od najvećih svetskih naučnika iz oblasti medicine, a svakako najpoznatiji po otkriću jednog od najznačajnijih antibiotika današnjice – penicilina. Za ovo otkriće, zajedno sa svojim kolegama (Hauardom Florijem i Ernstom Kainom), dobitnik je Nobelove nagrade za medicinu 1945. godine.

Rođen u škotskom selu Ajrširu (Ayrshire) od roditelja zemljoradnika, već nakon osnovne škole biva poslat u London, na Kraljevsku Politehničku Akademiju Vestminsterskog univerziteta. Sa završetkom osnovnih studija medicine, kroz služenje vojnog roka dobija šansu da učestvuje u istraživanjima o medicinskoj upotrebi vakcina dr Almrota Rajta, čime postaje zainteresovan za mikrobiologiju i bakteriologiju.

Postavši profesorom bakteriologije i imunologije 1928. godine, Fleming je tokom proučavanja razvoja i razmnožavanja klica stafilokoka, sasvim slučajno zapazio da se na setu posuđa za ispitivanje uzoraka obrazovala buđ ili plesan. Posmatrajući je mikroskopski uočio je oko nje jasan prsten, odnosno pojas bez bakterija, a supstancu sadržanu u buđi koja je pokazala ovo antibiotičko dejstvo, nazvao je penicilinom. Uvidevši njegov medicinski potencijal, Fleming ipak nije uspeo da stabilizuje i očisti supstancu kako bi postala primenljiva u svakodnevnom lečenju.

Njegovo otkriće razvili su i na viši nivo podigli australijski naučnik Hauard Flori i Nemac Ernst Kain, upravo učinivši penicillin primenljivim u medicini poput regularnog i izuzetno efikasnog leka, koji je već 40-ih godina prošlog veka imao masovnu i industrijsku proizvodnju. Stoga je zasluga za ovo čudesno medicinsko otkriće opravdano pripala svoj trojici, ali je Aleksandar Fleming ipak ostao prvo ime za koje se vezuje ovaj pronalazak.

Zbog ovog orktića dobio je orden viteza i titulu sera i postao svetski ambasador nauke i medicine. Umro je 1955. godine i sahranjen je u Londonu.


Hemijska formula penicilina

Danas ime velikog škotskog naučnika nose ulice na beogradskoj Paliluli, Kragujevcu, Kruševcu i Dimitrovgradu.